Pomin nawigacje

Kaplice na źródłach (2)



        Kaplica św. Marii Magdaleny w Biłgoraju, dawniej w Puszczy Solskiej

     W 1603 r. nad rzeką Ruską Ładą, na skraju Puszczy Solskiej pasterzom objawiła się św. Maria Magdalena. Wg przekazywanych legend, strzegący bydła pasterze ze wsi Sól, usłyszeli dziwne dźwięki. Idąc za ich głosem znaleźli dwa dzwony wiszące na sośnie, które same wprawiały się w ruch i zdawały się wiernych wzywać do modlitwy. Wieść o widzeniu pasterzy obiegła okolicę. Lud począł się gromadzić na wspólnej modlitwie. Podczas modlitwy zgromadzeni ujrzeli unoszącą się nad drzewami postać św. Marii Magdaleny, która wzywała, aby miejsce to poświęcić Bogu. Pełni głębokiej wiary ludzie otrzymywali w miejscu objawienia liczne łaski. Po zbadaniu sprawy władze kościelne zezwoliły na kult św. Marii Magdaleny.
     W 1604 r. Jan Zamoyski, kanclerz i hetman wielki koronny, ówczesny właściciel folwarku, na terenie którego miało miejsce objawienie, ufundował drewnianą kapliczkę poświęconą świętej. Około roku 1623 powstało tu oratorium. Zamieszkał w nim pustelnik Albetrus Eremita, opiekujący się ówczesną kaplicą. Jan Sobiepan Zamoyski, do sąsiedniej Puszczy Solskiej w 1644 r. sprowadził z Zamościa franciszkanów. Prawdopodobnie wówczas erygowano w Puszczy Solskiej parafię, którą w latach 1692-1864 zarządzali franciszkanie konwentualni. Zakonnicy byli kustoszami kultu św. Marii Magdaleny i opiekowali się kaplicą z cudownym źródłem.
     Obecną kaplicę św. Marii Magdaleny wzniesiono w 1794 r. (prawdopodobnie na miejscu spalonego kościoła). W jej wnętrzu znajduje się ocembrowana studnia z cudownym źródłem oraz ołtarz z obrazem św. Marii Magdaleny (1792 r.) i rzeźbami biskupów. Na ścianach kaplicy wiszą dwa wotywne obrazy rokokowo-ludowe (pocz. XIX w.) z przedstawieniami legendy oraz cudów św. Marii Magdaleny w Puszczy Solskiej.
     Kult św. Marii Magdaleny w parafii trwa nieprzerwanie. Wiernych gromadzą doroczne odpusty (22 lipca). Ponadto, 22 każdego miesiąca odprawiana jest Msza św. z nieszporami o św. Marii Magdalenie. Kaplicę odwiedzają miejscowi wierni oraz turyści, którzy zabierają ze sobą wodę ze źródła.


        Kaplica św. Stanisława bp. w Górecku Kościelnym

     Kult św. Stanisława bp. w Górecku Kościelnym sięga XVII w. Wg XVIII-wiecznego dziejopisu, miejscowemu rolnikowi Janowi Sosze ukazał się św. Stanisław i wskazał miejsca wystawienia trzech kaplic i kościoła, w których miał doznawać czci. Jedna z kaplic miała stanąć nad wodą. Zgodnie z zapewnieniem świętego, kto obmyje się w tej wodzie z dobrą wiarą, wolnym zostanie od wszelkiej choroby. W drugim widzeniu Jan Socha ujrzał świętego biskupa odprawiającego Mszę świętą. Święty wyznaczył wówczas dla miejsca objawienia 2 odpusty w roku jemu poświęcone. Działo się to w 1648 r.
     Opiekę nad miejscem objawień świętego w 1660 r. objęli franciszkanie konwentualni. W miejscu kultu św. Stanisława ordynat Marcin Zamoyski wystawił w 1668 r. kaplicę drewnianą. Nie jest znana data erekcji parafii zakonnej w Górecku. Jej istnienie w XVIII w. potwierdzają zachowane księgi metrykalne z 1721 r. Franciszkanie prowadzili parafię do chwili kasaty klasztoru w 1864 r. Po nich opiekę nad miejscem kultu i prowadzenie parafii przejęli księża diecezjalni.
     Obecny kościół powstał z fundacji ordynata Jana Jakuba Zamoyskiego w latach 1767-68. Jego konsekracji dokonał sufragan chełmski bp Melchior Kochanowski (1778 r.). Wykonano wówczas zachowane do dziś wyposażenie, m. in. ołtarz główny z obrazem św. Stanisława (XVIII w.). W latach 1898-99 kościół rozbudowano. W miejscu objawień świętego, przy zabytkowej alei dębowej prowadzącej od kościoła ku rzece Szum, znajdują się dwie drewniane kaplice: kaplica "na wodzie" (XX w.?) z XVIII-wiecznym ołtarzem barokowym i obrazem św. Stanisława bp. oraz ołtarzykiem z obrazami: śśw. Stanisława bp., Antoniego i Franciszka; kaplica "pod dębami" ( XIX w.) z późnorenesansowym ołtarzem (1 poł. XVII w.) i obrazami śśw. Stanisława bp., Agnieszki i Barbary oraz Narodzenia Matki Bożej.
     W 1968 r. Arcybiskup Metropolita Krakowski Karol Wojtyła podarował kościołowi w Górecku Kościelnym relikwie św. Stanisława biskupa i męczennika.
     Kult św. Stanisław w Górecku Kościelnym jest wciąż żywy. Podczas dorocznych uroczystości odpustowych (8 maja) w kaplicy "na wodzie" odprawiane są Msze św., z błogosławieństwem relikwiami św. Stanisława. Podobne Msze św. sprawowane są dla licznych grup pielgrzymkowych, które przybywają tu z całej Polski. Pątnicy zabierają do domów wodę ze źródła, które bije pod kaplicą Parafia rozprowadza obrazki z wizerunkiem świętego (z obrazu w ołtarzu głównym góreckiego kościoła).


        Kult św. Antoniego Padewskiego w Radecznicy

     Historia objawień w Radecznicy sięga 8 maja 1664 r. Wówczas to, po raz pierwszy w historii Polski, na Łysej Górze, u stóp której leży wieś Radecznica, objawił się św. Antoni. Święty ukazał się Szymonowi tkaczowi. Historyczne źródła i tradycyjne przekazy utrzymują, iż Szymon Tkacz otrzymał łaskę rozmowy ze świętym. W kilku objawieniach św. Antoni wyrażał życzenie, aby na Łysej Górze powstała świątynia i zapewnił, że gromadzący się tu jego czciciele otrzymają od Boga liczne łaski. Objawienia powtórzyły się u stóp góry, przy źródłach. Tradycja podaje, że św. Antoni błogosławił wodę, dzięki której wierni dostąpili wielu uzdrowień.
     W późniejszym czasie powstało wiele legend popularyzowanych za pomocą druku oraz udokumentowanych na XVIII-wiecznych obrazach, ukazujących powstanie i rozwój sanktuarium. Początkowo na miejscu objawień stanął krzyż. Przy nim odbywały się pierwsze zgromadzenia wiernych. Tu dochodziło do niezwykłych zdarzeń, którym przypisywano znamiona cudów. Za sprawą bp. Mikołaja Świrskiego na górze objawień wzniesiono drewnianą kaplicę i klasztor, do którego 20 czerwca 1667 r. wprowadzili się bernardyni. Z czasem góra objawień stała się miejscem licznych pielgrzymek, a niewielki kościółek nie był w stanie pomieścić pątników. Wówczas na zlecenie ordynata Marcina Zamoyskiego, Michał Link zaprojektował kościół, konsekrowany już w 1695 r. W głównym ołtarzu nowego kościoła umieszczono obraz św. Antoniego, który wkrótce został uznany za słynący łaskami.
     Największa popularność sanktuarium przypada na lata 1815-69. Wówczas odpusty gromadziły kilkudziesięciotysięczne rzesze pielgrzymów, a Radecznica zyskała miano "Lubelskiej Częstochowy". Wskutek represji po powstaniu, 19 października 1869 r. bernardyni zostali usunięci z Radecznicy. Ich miejsce zajęli księża grekoktaoliccy. Wyposażenie kościoła rozdysponowano pomiędzy kościoły diecezji lubelskiej. Przed 1882 r. zespół przejęli mnisi prawosławni. W latach 1899-1915 radecznickim wzgórzem zarządzały prawosławne mniszki, które przebudowały kościół w stylu bizantyjskim, a sanktuarium przemianowały na św. Antoniego Peczerskiego.
     Rekoncyliacja kościoła miała miejsce 13 czerwca 1916 r. Zakonnicy powrócili do Radecznicy trzy lata później. Sanktuarium nabrało dawnego znaczenia. W latach 30. XX w. przybywało tu ponad 70 tysięcy pielgrzymów.
     Ożywioną działalność bernardynów przerwały władze komunistyczne. Dnia 20 czerwca 1950 r. zakonnicy zostali aresztowani za współpracę z Armią Krajową oraz WiN i osadzeni w więzieniu (ich rehabilitacja miała miejsce dopiero w 1995 r.). W latach 50. część radecznickiego wzgórza (budynki i teren) zajął szpital psychiatryczny, który mieści się tu do dziś. Mimo tych wydarzeń sanktuarium funkcjonowało przez wszystkie lata powojenne. Po 1981 r. zakonnicy odzyskali część zabudowań klasztornych. Do 1995 r. trwały w zespole rozliczne remonty i konserwacje. Z Łabuń wróciły do kościoła obrazy z historią objawień św. Antoniego. 30 lipca 1995 r. w kościele wybuchł pożar, który strawił cudowny obraz. Dzięki zaangażowaniu wiernych w kilka miesięcy zostało odnowione prezbiterium kościoła. Umieszczono w nim nowy, kultowy obraz św. Antoniego namalowany przez krakowskiego artystę Jerzego Kumalę. Dnia 25 grudnia tego samego roku bp Jana Śrutwa dokonał poświęcenia kościoła po pożarze.
     Obecnie w radecznickim sanktuarium odbywają się doroczne odpusty: 13 czerwca (św. Antoniego), 2 sierpnia (Matki Bożej Anielskiej), 4 października (św. Franciszka) i 8 grudnia (Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny). Główne, dwudniowe uroczystości związane są ze świętem patronalnym św. Antoniego. W ich programie znajdują się Msze św. i nabożeństwa w sanktuarium oraz w kaplicy "na wodzie", procesje, całonocne adoracje Najświętszego Sakramentu, błogosławieństwo dzieci i poświęcenie lilii, koncerty ewangelizacyjne. Sanktuarium posiada relikwie św. Antoniego Padewskiego.
     Pierwszą kaplicę przy źródle (drewnianą, posadowioną na palach), gdzie święty poświęcił wodę przy chacie Szymona Tkacza, wybudowano niemal równocześnie z nowym, drewnianym kościołem (1671 r.). W latach 1751-54 poddano ją gruntownemu remontowi, niewykluczone że także przebudowie i powiększeniu. W 1821 r. pisano o niej, że miała dookoła galerię. Jej stan w 1824 r. był zły i zakonnicy podjęli próbę remontu. Ostatecznie, staraniem o. Piotra Kołaczkowskiego, ze składek wiernych i przy pomocy materialnej Ordynacji Zamojskiej (drewno z lasów ordynackich), w latach 1827-29 wybudowano nową kaplicę drewnianą, wzorowaną na poprzedniej. Była ona obszerna, posiadała ganki i tak jak poprzednie posadowiono ją na palach. W 1861 r. było w niej ocembrowane źródło oraz ołtarze i zapewne obraz św. Antoniego. Kaplica przetrwała do ob. czasów w niezmienionej postaci. Podczas gruntownego remontu, w latach 80. XX w., drewniane pale zastąpiono betonowymi. W 1987 r. na stawie wokół kaplicy urządzono betonową wysepkę, na której ustawiona została figura św. Antoniego.
     Kaplica "na wodzie", po kościele ma największą rangę i jest najczęściej odwiedzana przez pielgrzymów. Pod kaplicą do dziś biją liczne źródła. Wodę ze źródeł wierni zabierają do domów. Przez całe lato kaplica stoi otworem. Z okazji odpustu na św. Antoniego, ale także Bożego Ciała i Zielonych Świątek, odprawiane są tu Msze święte i nabożeństwa.


        Kult św. Wojciecha w Tomaszowie Lubelskim

     Wg XIX-wiecznych opracowań, w 1677 r. miały miejsce objawienia św. Wojciecha w Tomaszowie. Mieszczaninowi Mańce, pędzącemu beztroskie życie i obciążonemu krzywoprzysięstwem w sprawie o zabójstwo, przy cudownym źródle obok kaplicy objawił się św. Wojciech, który uwolnił go od mocy zła. Mańka miał ujrzeć św. Biskupa, celebrującego w asyście aniołów Mszę św. przed wizerunkiem Matki Bożej Tomaszowskiej. Święty wezwał go do pobożnego życia i przekazał, iż doznał łaski odpuszczenia grzechów za służbę Matce Bożej, której wizerunek przywiózł grzesznik ze Lwowa do tomaszowskiej kaplicy "na Piasku".
     Pierwszą, drewnianą kaplicę "na Piasku" wystawiono po 1652 r. Odbierał w niej kult tomaszowski wizerunek Matki Bożej Szkaplerznej. Przy kaplicy było "źródło czystej wody". Kaplicę w 1656 r. zniszczyli Szwedzi. Kolejną wzniesiono w miejscu poprzedniej w 1662 r.(1664 ?). Po objawieniach św. Wojciecha zamieniona została na kościół pod jego wezwaniem, a cudowne źródło obmurowano kamieniem na podobieństwo studzienki. W 1725 r., z fundacji Józefa Potockiego kasztelana kijowskiego, w miejscu kaplicy stanął murowany kościół o dwóch wieżach, nad którym pieczę powierzono tomaszowskim trynitarzom (1727 r.). Zakonnicy opiekowali się miejscem kultu Matki Bożej Tomaszowskiej i św. Wojciecha do 1784 r. Po kasacie zakonu wyposażenie kościoła wraz z cudownym obrazem Matki Bożej przeniesiono do kościoła Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny, gdzie pozostają do dziś. Kościół św. Wojciecha popadł w ruinę, w jego miejscu w 1849 r. wystawiono drewnianą kaplicę poświęconą świętemu (nie wiadomo w którym roku została rozebrana).
     W 1994 r. z inicjatywy bp. zamojsko-lubaczowskiego Jana Śrutwy wybudowana została murowana kaplica św. Wojciecha. Jej architektura, zaprojektowana przez Zdzisława Sobusia, nawiązuje do kaplicy, która była tu dawniej. Kaplicę wyposażono w obraz św. Wojciecha (Romana Muchy) oraz kopię tomaszowskiego obrazu Matki Bożej Szkaplerznej. W jej sąsiedztwie znajduje się studnia, nawiązująca do tradycji cudownego źródła (było ono ok. 20 m od południowo-wschodniego narożnika kaplicy, ob. jest tu parking).
     Kult św. Wojciecha wznowiony został z chwilą wybudowania kaplicy. W doroczne odpusty (23 kwietnia) w kaplicy odprawiana jest Msza św., zaś w wigilię odpustu (15 lipca) Matki Bożej Szkaplerzenej odbywa się nocna procesja z sanktuarium do kaplicy. Wierni spotykają się tu na majowych i czerwcowych nabożeństwach oraz każdego dnia na modlitwie różańcowej. Z uwagi na bliskość cmentarza grzebalnego w kaplicy odprawiane są Msze św. pogrzebowe.


        Kaplica św. Rocha w Krasnobrodzie - Zagórze

     W uroczym zakątku zwanym "Zagórą" znajduje się kaplica św. Rocha ze źródłem. Początki kultu św. Rocha w tym miejscu sięgają XVII w. Wg przekazów, Marysieńka Sobieska podczas panującej zarazy ufundowała nad źródełkami kaplicę, w której kazała umieścić obraz św. Rocha - patrona ludzi chorych na choroby zakaźne.
     Stara kaplica uległa zniszczeniu w 1935 r. Według jednych źródeł jej remontu i gruntownej przebudowy dokonał w 1935 r. Kazimierz Fudakowski, właściciel majątku na Podzamczu. Inni podają, że budowę kaplicy rozpoczęto dopiero w 1943 r., a dokończył ją w 1946 r. ks. Ludwik Liwierski. Do obecnego stanu kaplicy przyczynił się ks. Kazimierz Wójtowicz. Przytulona do wysokiej góry kaplica wybudowana została w stylu zakopiańskim. Znajduje się w niej obraz św. Rocha w barokowym ołtarzu oraz studnia ze źródłem.
     Miejsce kultu św. Rocha jest niezwykle popularne wśród pielgrzymów i turystów. Doroczne odpusty (w niedzielę po 15 sierpnia) gromadzą licznych wiernych. Dużą popularnością cieszy się woda ze źródła w kaplicy oraz innych źródeł wypływających ze zbocza góry, której pielgrzymi przypisują moc uzdrawiającą.


        Kaplica św. Romana w Lipsku Polesiu

     Miejsce, gdzie stoi kaplica św. Romana w Lipsku Polesiu, d. zwane było "Zjawienie". Ze źródła pod kaplicą bierze początek strumyk, który przepływa przez okoliczne łąki i wpada do Topornicy.
     Jak głosi legenda z k. XVII w. - chorego pasterza pańskich stad zastąpiła w obowiązkach jego córka. Na pasące się stado owiec napadły wilki i pożarły zwierzęta. Rozpaczającej dziewczynie ukazał się starzec. Pocieszając ją, wskazał miejsce istnienia cudownego źródła pod wzgórzem, z którego woda będzie pomocna cierpiącym. Wkrótce z uzdrawiającej mocy źródlanej wody skorzystało dziecko miejscowego dziedzica, chorujące na nieuleczalne wrzody. Wydarzyło się to 9 sierpnia, w dzień św. Romana - żołnierza i męczennika. Fakt ten sprawił, że dziedzic nawrócił się, upatrując w łasce uzdrowienia pośrednictwa św. Romana i w dowód wdzięczności ustawił przy źródle krzyż. W XIX w. miejsce objawienia odwiedzali pielgrzymi zdążający na odpusty do Krasnobrodu. Na źródle ustawiono drewnianą kapliczkę (1906 r.), którą wyposażono w ołtarz z obrazem św. Romana. W 1976 r. kaplicę odnowiono i obmurowano źródło.
     Podczas uroczystości odpustowych (niedziela po 9 sierpnia) przy kaplicy odprawiana jest Msza św. i nabożeństwo do św. Romana z licznym udziałem wiernych (czasami uczestniczy w niej ok. 1000 osób). Kaplica jest odwiedzana przez pielgrzymów i turystów, którzy zabierają do domów wodę ze źródła. Wodzie tej przypisuje się własności lecznicze, zwłaszcza ma leczyć oczy.


        Figura św. Mikołaja bp. w Kolonii Kryłów

     Na zboczu niewielkiego wzgórza, w Kolonii Kryłów stoi figura św. Mikołaja bp. Ze wzgórza wytryska źródło, którego wody dają początek strumieniowi Taśmin, wpadającemu do Bugu.
     Od niepamiętnych czasów woda ze źródła uznawana była za cudowną. Przybywali tu liczni pątnicy. Gdy dobra ziemskie w Kryłowie nabył nowy właściciel, kazał zasypać źródło, aby pątnicy nie niszczyli okolicznego lasu. Wkrótce po tym zdarzeniu dziedzic zachorował i stracił wzrok, mimo pomocy lekarzy z Warszawy i Wiednia. Pewnego razu choremu zjawił się we śnie starzec i poradził, by obmył oczy wodą ze źródła, pomodlił się do św. Mikołaja oraz udostępnił źródło ludziom. Dziedzic posłuchał rady świętego i wkrótce odzyskał wzrok. Jako wotum wdzięczności ustawił przy źródle figurę św. Mikołaja. Inna tradycja mówi, że grasujący w okolicy wściekły wilk pogryzł dzieci. Rany obmyte źródlaną wodą i modlitwa do św. Mikołaja sprawiły, że wścieklizna ich nie dotknęła. Wdzięczni rodzice ufundowali figurę wilka i niewielkie figurki dzieci ustawione u stóp świętego.
     Należy przypuszczać, że tym nowym właścicielem dóbr w Kryłowie, który upamiętnił miejsce cudownego źródła figurą św. Mikołaja był Józef Jeżewski. Sprowadził on do Kryłowa w 1756 r. reformatów i ufundował dla nich kościół i klasztor. Reformaci opiekowali się miejscem kultu św. Mikołaja w Kryłowie do 1808 r. Na odpusty do sanktuarium św. Mikołaja przybywały tysiące pątników, także z Wołynia i Galicji. Do źródła pielgrzymowali katolicy i prawosławni. Po pomoc do św. Mikołaja przychodziły bezdzietne kobiety. Przywożono niewidomych i sparaliżowanych. Chorych owijanych w lniane prześcieradła, przy wschodzie księżyca przenoszono nad źródło i ocierano o figurę wilka. Po tym obrzędzie zanurzano ich w sadzawce, a używane do obrzędu prześcieradła składano pod ołtarzem, wierząc że złe moce choroby uwolniły cierpiących, a ci doznawali uzdrowień.
     Rokokowa, kamienna figura św. Mikołaja pochodzi z XVIII w. Postaci biskupa towarzyszy, siedzący w pokorze wilk oraz kosz z bochenkami chleba. Prawdopodobnie w koszu były d. figurki dzieci i aniołków. Do niedawna stała tu dębowa skarbonka. Figura umieszczona jest na rozległym postumencie kamiennym. W latach 90. XX w. nad rzeźbą umieszczono zadaszenie i napis "Św. Mikołaju - wspieraj nas". Źródło ujęto w betonowe kręgi. W 2000 r. przy figurze powstała niewielka grota z figurką Matki Bożej. Ustawiono ją: "Na chwałę Matce Bożej,/ z ofiar wymurowali grotę/ mieszkańcy Kol. Kryłów/ na jubileuszowy rok 2000".
     Kult św. Mikołaja w Kryłowie został ożywiony na początku lat 90. XX w. z inicjatywy mieszkańca Kryłowa - Zygmunta Barańskiego. W ostatnią niedzielę maja z kościoła parafialnego wyrusza nad źródło procesja pokutna. Przy figurze odprawiana jest Msza św. Wierni zanoszą do domów wodę ze źródła. W parafii znajduje się, uzupełniana bieżącymi wpisami księga próśb kierowanych do świętego Mikołaja i doznawanych za jego przyczyną łask.


        Kapliczka św. Anny w Wasylowie Wielkim

     W Wasylowie Wielkim, wśród pól stoi murowana kapliczka św. Anny. Wzniesiona została XVIII/XIX w., w miejscu poprzedniej - drewnianej. Wezwanie kapliczki ma związek z kultem św. Anny, który pochodzi z czasów przedrozbiorowych, gdy teren Wasylowa był własnością lwowskiego zakonu sióstr Benedyktynek od Nieustającej Adoracji Najświętszego Sakramentu, powszechnie zwanych sakramentkami. Wewnątrz kaplicy znajduje się figura świętej Anny nauczającej Maryję, ustawiona na cylindrycznym cokole. Kamienna rzeźba pochodzi zapewne z 1 poł. XIX w.
     Kult św. Anny trwa w parafii nieustannie. W doroczne uroczystości odpustowe (26 lipca), odbywają się procesje do kapliczki z kościoła parafialnego. Przy kapliczce mają miejsce modlitwy i błogosławienie wody w źródle, którą wierni zabierają do domów.


        Kult św. Antoniego Padewskiego w Uchaniach

     Kult św. Antoniego w Uchaniach skupia się wokół obrazu świętego, przywiezionego z Włoch przez Michała Daniłłowicza (XVI/XVII w.). Od 1910 r. obraz znajduje się w ołtarzu głównym kościoła parafialnego. Słynący łaskami ściągał tysiące pielgrzymów w okresie międzywojennym (głównie z terenów zabużańskich).
     W 1983 r., wierni z uchańskiej parafii, jako wotum wdzięczności za nawiedzenie rodzin przez kopię Obrazu Jasnogórskiego, na skraju parku dworskiego - przy źródłach, wybudowali kaplicę poświęconą świętemu Antoniemu. Kaplica jest dwukondygnacyjna. W części dolnej - murowanej znajduje się figura św. Antoniego Padewskiego z Dzieciątkiem oraz studnia. Część górna - drewniana posiada ołtarz z obrazem świętego. Obraz i rzeźbę św. Antoniego wykonał Józef Konaszczuk, mieszkaniec Uchań.
     W doroczny odpust św. Antoniego, na który przybywają liczni wierni, z kościoła parafialnego do kaplicy odbywa się procesja z relikwiami świętego. W kaplicy odprawiana jest Msza święta.


        Źródła św. Jana w Kolonii Staw Ujazdowski

     Historia cudownych źródełek św. Jana w Kolonii Staw Ujazdowski ma swoją historię sięgająca XIX/XX w. Ludzie doznawali tu uzdrowień za sprawą wody źródlanej pomocnej w chorobach reumatycznych, która miała mieć szczególne właściwości w okresie Wielkanocy oraz 24 czerwca - w dzień, kiedy wg wiary ludzi św. Jan chrzcił wszystkie wody. Przybywający do źródeł chorzy pili wodę, obmywali się nią i pozostawiali tu rzeczy osobiste, wierząc że wraz z nimi pozostawiają swe dolegliwości. W źródłach moczyli czyste koszule i nakładali je, co miało przynosić uzdrowienie. Pierwszą drewnianą kapliczkę przy źródłach wystawiono po 1915 r. Znajdowała się w niej figura św. Jana Chrzciciela, obraz Matki Bożej oraz niewielkie świątki i skarbonka. W kapliczce odprawiano nabożeństwa majowe i czerwcowe. Kapliczka uległa zniszczeniu ok.1935 r. Obecną kapliczkę drewnianą ufundował w 1997 r. Mieczysław Krawczyk z Dębicy, d. mieszkaniec Kolonii. Fundator wystawił ją, ponieważ w miejscu tym często modliła się jego mama Zofia. Poświęcenia kapliczki dokonał bp Mariusz Leszczyński 20 czerwca 1999 r. Znajduje się w niej współczesny obraz przedstawiający chrzest Chrystusa w rzece Jordan, na której brzegach malarz umieścił kapliczkę z Kolonii Staw Ujazdowski i kościół parafialny ze Stawu Noakowskiego.
     Obecnie, w kapliczce odprawiana jest Msza św. (w niedzielę poprzedzającą 24 czerwca). Wierni odwiedzają to miejsce licznie w Wielki Piątek i Wielkanoc. Zabierają do domów wodę ze źródeł. W parafii znajduje się księga spisanych łask, jakich wierni doznali za sprawą modlitwy i uzdrawiających właściwości wody ze źródeł.
     Popularność kultu w miejscach związany ze źródłami, na przestrzeni wieków podlegała zmianom, na co wpływ miała także historia. Najwięcej pątników przybywało i przybywa do sanktuariów w Krasnobrodzie (ob. ok. 200 tys. rocznie) oraz Radecznicy (w poł. XIX w. zwana była Lubelską Częstochową). Pątnicy przybywają tu w ciągu całego roku, ze szczególnym nasileniem w dniach odpustu. Miejscem chętnie nawiedzanym jest Górecko Kościelne, Nowiny Horynieckie, Krasnobród-Zagóra oraz Lipsko Polesie. W ostatnich latach na pielgrzymkowych szlakach znalazła się Jeziernia. Doroczne odpusty gromadzą wiernych w Biłgoraju, Kolonii Kryłów, Siedliskach, Uchaniach, Wasylowie Wielkim, Kotorowie, Tomaszowie, Kolonii Staw Ujazdowski oraz Turkowicach (miejscu kultu prawosławnego) i Białymstoku PGR (greckokatolickiego). Kult miejscowy, ograniczający się do odprawiania nabożeństw przez mieszkańców jest przy kaplicy w Hrubieszowie - Teresówce, Józefowie, w miejscowości Kołaicha oraz Sławęcinie.


        Literatura:

ks. Derdziuk A. OFMCap, Kaplica nad źródłem w Sławęcinie (mat. nie drukowany); Górak J., Kryłów. Forteca przeciw Scytom, Lublin 2001; Katalog zabytków sztuki w Polsce, IS PAN, T. 8: Z. 3, Powiat biłgorajski, Warszawa 1960; Z. 6, Powiat hrubieszowski, Warszawa 1964; Z. 17, Tomaszów Lubelski i okolice, Warszawa 1982; ks. Kawala T., Sanktuarium Maryjne w Krasnobrodzie. Informator, Lublin 1984; Kawałko D., Radecznickie kaplice, "Zamojski Kwartalnik Kulturalny" nr 1-2 z 1999 r.; Kościński M., Zabytki sakralne w Krasnobrodzie, Lublin 1996; Kryszczuk E., Historia Turkowic w: Rocznik Hrubieszowski, t. 2/2002; bp Leszczyński M., Kaplica Matki Bożej w Nowinach Horynieckich, Zamość 2001; ks. Marszalec R., Sanktuarium Maryjne w Krasnobrodzie, Krasnobród 1993; ks. Mikulski W., Park kardynała Wyszyńskiegi i grota Matki Bożej w Jezierni, "Niedziela" edycja zamojska nr 49/2001; Modlitwy nabożne do najświętszej Maryi Panny w Tomaszowskim Obrazie Cudami słynącej, Lublin 1862 r., reprint Tomaszów 2005; Niedźwiedź E., Miejsca kultu na terenie diecezji zamojsko - lubaczowskiej (ROSiOŚK Lublin 2000, maszynopis); Niedźwiedź J., Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego, Zamość 2003; Petera J.: Cudowne źródła, "Twórczość Ludowa" 1996, R. 11, nr 2; Hrubieszowskie kaplice kryniczne i źródła, "Zamojski Kwartalnik Kulturalny" nr 2-3 z 1997 r.; ks. Pikula A., 350-lecie objawień św. Stanisława biskupa i męczennika w Górecku Kościelnym, 1998; Pizun Z., Lewko M., Z dziejów parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Siedliskach, Siedliska 2003; Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich 1880-1904, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, wyciąg haseł dla województwa lubelskiego; ks. Zahajkiewicz M. T., Diecezja Lubelska. Informator historyczny i administracyjny, Lublin 1985; ks. Zaleski W. SDB, Święci na każdy dzień, Warszawa 1998; http://www.zamosc.opoka.org.pl; http://www.bernardyni.ofm.pl/klasztor/radecznica/historia.htm; http://www.bilgoraj.lbl.pl; http://www.lublin.cerkiew.pl/ikony_mb/turkowicka.html; http://www.hrubieszow.pl; http://www.miasto.hrubieszow.pl; http://www.zamosc.pl/gmina/turystyka/tresc3.html.





kontakt: Danuta Kawałko | design by Piotr Borowiec
góra stronymapa strony